Są ostatni, ale ze sobą nie rozmawiają

15 kwietnia 2011, 12:54

Język ayapaneco lub inaczej nuumte oote (dosłownie "prawdziwy głos") należy do rodziny mixe-zoque i jest jednym z 68 rdzennych języków Meksyku. Choć narzecze przetrwało wiele zawieruch historii, teraz grozi mu wyginięcie, a dwie ostatnie osoby, które się nim biegle posługują, nie rozmawiają ze sobą.



Naszyjnik do (dietetycznych) zadań specjalnych

17 marca 2016, 07:35

Amerykańsko-chiński zespół tworzy bibliotekę dźwięków towarzyszących gryzieniu, przeżuwaniu i połykaniu różnych pokarmów. Ma ona wchodzić w skład oprogramowania AutoDietetary - naszyjnika, który monitoruje podaż kalorii.


Najbardziej precyzyjne pomiary masy bozonu W są rozbieżne z Modelem Standardowym

8 kwietnia 2022, 10:55

Po 10 latach analiz i wielokrotnego sprawdzania wyników, badacze z projektu CDF collaboration prowadzonego przez Fermi National Accelarator Laboratory (Fermilab) ogłosili, że dokonali najbardziej precyzyjnych pomiarów masy bozonu W, nośnika jednego z czterech podstawowych oddziaływań fizycznych. Uzyskane wyniki sugerują, że Model Standardowy powinien zostać poprawiony lub poszerzony.


„Superalkohol” z Hawajów pokazuje, jak złożona jest kosmochemia

21 lipca 2025, 13:43

Superalkohol stworzony na University of Hawaiʻi pokazuje, że środowisko chemiczne przestrzeni kosmicznej może być znacznie bardziej zróżnicowane, niż sądzimy, i mogą tam zachodzić niespodziewane reakcje chemiczne. Naukowcy z Hawajów uzyskali molekułę, o której do niedawna sądzono, że jest zbyt niestabilna, by mogła istnieć. Tetrahydroksymetan to jedyny alkohol z czterema grupami hydroksylowymi dołączonymi do pojedynczego atomu węgla.


Odkryto geny związane z jaskrą

2 maja 2011, 11:31

Australijscy naukowcy odkryli 2 geny, które mogą utorować drogę nowym metodom leczenia jaskry (Nature Genetics).


Ludzie epoki kamienia wozili jelenie przez morze

6 kwietnia 2016, 08:20

Ludzie z epoki kamienia doprowadzili do pojawienia się jelenia szlachetnego na szkockich wyspach. Jak dowiadujemy się z Proceedings of the Royal Society B, zwierzęta były... przewożone na łodziach i pozostawiane na wyspach.


Pandemia COVID-19 zmieniła wzorce występowania innych wirusów

1 czerwca 2022, 06:15

Pandemia COVID-19 znacząco zmieniła wzorce zimowego występowania wirusów górnych dróg oddechowych w Australii. Jedne szczepy niemal wyginęły, w ich miejsce pojawiły się nowe. Naukowcy z University of Sydney ostrzegają, że w przyszłości może dojść do niespodziewanych powrotów starych szczepów.


Jony w rozbłyskach słonecznych osiągają 6-krotnie wyższe temperatury niż sądzono

17 września 2025, 15:00

Jony wystrzeliwane podczas rozbłysków słonecznych są 6,5-krotnie cieplejsze niż dotychczas sądzono, donoszą naukowcy z Wielkiej Brytanii i USA. Ich odkrycie stanowi jednocześnie rozwiązanie zagadki, która od lat 70. XX wieku trapiła specjalistów zajmujących się badaniem naszej gwiazdy. Wówczas zauważono, że linie spektralne promieniowania słonecznego są szersze niż spodziewane w zakresie ekstremalnego ultrafioletu i promieniowania rentgenowskiego. Przez 50 lat uważano, że ma to związek z turbulencjami, jednak nikt nie potrafił zidentyfikować natury tych turbulencji, co stawiało całą hipotezę pod znakiem zapytania.


Aerożel z diamentu

19 maja 2011, 15:25

W Lawrence Livermore National Laboratory (LLNL) powstał nanokrystaliczny diamentowy aerożel.. Jego twórcy mają nadzieję, że nowy materiał znajdzie szerokie zastosowanie w optyce - od potężnych teleskopów po soczewki kontaktowe.


Gra wspomoże badania nad demencją

5 maja 2016, 11:27

Brytyjczycy opracowali wieloplatformową grę mobilną Sea Hero Quest, która ma wspomóc rozumienie nawigacji przestrzennej. Jej zaburzenia to jeden z pierwszych objawów demencji, a naukowcom zależy na opracowaniu wczesnego testu diagnostycznego. Gra może znacznie przyspieszyć badania w tym obszarze.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk